Mikroplastik jako środowiskowy czynnik zaburzający gospodarkę hormonalną i metaboliczną człowieka

Wprowadzenie i cel:
Mikroplastik stanowi powszechnie występujące zanieczyszczenie środowiskowe, którego potencjalny wpływ na zdrowie człowieka jest przedmiotem rosnącego zainteresowania. Ze względu na niewielki rozmiar i właściwości fizykochemiczne cząstki mikroplastiku mogą przedostawać się do organizmu głównie drogą pokarmową i inhalacyjną, przy czym zostały wykryte w kilku matrycach biologicznych człowieka. Celem pracy było podsumowanie aktualnej wiedzy dotyczącej indukowana przez mikroplastik zaburzeń układu endokrynnego i ich potencjalnych konsekwencji metabolicznych.

Opis stanu wiedzy:
Dostępne dane wskazują, że mikroplastik może wpływać na funkcję układu endokrynnego poprzez stres oksydacyjny, sygnalizację zapalną, interakcje ze związkami endokrynnie czynnymi oraz zaburzenie wewnątrzkomórkowych szlaków regulujących syntezę hormonów. Badania eksperymentalne ukazują jego wpływ na steroidogenezę, sygnalizację insulinową, skład mikrobioty jelitowej i funkcję tkanki tłuszczowej. Mechanizmy te mogą oddziaływać na główne osie hormonalne, w tym HPA, HPT i HPG, oraz sprzyjać zaburzeniom metabolizmu glukozy i lipidów.

Podsumowanie:
Aktualne dane sugerują, że mikroplastik może modulować procesy endokrynne i metaboliczne. Bezpośredni związek przyczynowy między ekspozycją na mikroplastik a chorobami endokrynnymi lub metabolicznymi u ludzi nie został jednak potwierdzony. Konieczne są dalsze badania z użyciem wystandaryzowanych metod analitycznych i klinicznie istotnych punktów końcowych.

Introduction and objective:
Microplastics are widespread environmental contaminants, and their potential impact on human health has attracted increasing scientific attention. Due to their small size and physicochemical properties, they may enter the human body mainly through ingestion and inhalation, and have been detected in several biological matrices, including placenta, blood and lung tissue. The aim of this review is to summarise current knowledge on the endocrine-disrupting effects of microplastics and their potential metabolic consequences.

Brief description of the state of knowledge:
Available evidence suggests that microplastics may interfere with endocrine function through oxidative stress, inflammatory signalling, interactions with endocrine-disrupting chemicals, and disruption of intracellular pathways involved in hormone synthesis. Human bio-monitoring studies confirm internal exposure, whereas experimental studies provide mechanistic data on activation of inflammatory pathways, impairment of steroidogenesis, altered insulin signalling, gut microbiota dysbiosis, and adipose tissue dysfunction. These mechanisms may affect major hormonal axes, including the HPA, HPT, and HPG axes, and contribute to disturbances in glucose and lipid metabolism, insulin resistance, and obesity-related processes.

Summary:
Current data suggest that microplastics may act as potential modulators of endocrine and metabolic processes. However, most mechanistic evidence comes from in vitro and animal studies, and direct causal relationships between microplastic exposure and endocrine or metabolic diseases in humans remain unconfirmed. Further studies using standardized analytical methods, reliable contamination control, and clinically relevant endocrine and metabolic endpoints are needed.

REFERENCJE (27)

Zimmermann L, Bartosova Z, Braun K, et al. Plastic products leach chemicals that induce in vitro toxicity under realistic use conditions. Environ Sci Technol. 2021;55(17):11814–11823. doi:10.1021/acs.est.1c01103.

eISSN:	2084-6312
ISSN:	1505-7054