PRACA POGLĄDOWA
Występowanie riketsji z grupy gorączek plamistych w Polsce
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Biologicznych Szkodliwości Zdrowotnych i Parazytologii, Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki, Lublin, Polska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Violetta Zając   

Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki, Zakład Biologicznych Szkodliwości Zdrowotnych i Parazytologii, Jaczewskiego 2, 20-090, Lublin, Polska
 
Med Srod. 2019;22(1-2):13–19
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp:
Rickettsia to rodzaj obligatoryjnie wewnątrzkomórkowych i Gram-ujemnych bakterii, odpowiedzialnych za wywoływanie ostrych chorób gorączkowych, nazywanych riketsjozami. W obrębie rodzaju wyróżniono cztery grupy: grupę gorączek plamistych, durów wysypkowych, przejściową oraz pierwotną. Większość bakterii jest przenoszona przez różne gatunki stawonogów.

Cel pracy:
Celem opracowania jest podsumowanie dotychczasowej wiedzy dotyczącej występowania bakterii z rodzaju Rickettsia w środowisku Polski. W artykule skupiono się na zestawieniu wyników badań przeprowadzonych przez polskich badaczy dotyczących występowania bakterii u różnych gatunków kleszczy oraz rezultatów badań seroepidemiologicznych, a także przedstawiono większość rozpoznanych gatunków riketsji wraz z ich chorobotwórczością i podziałem na grupy.

Dyskusja:
W Polsce rocznie odnotowywanych jest kilka przypadków zachorowań, głównie na riketsjozy z grupy gorączek plamistych. Większość zdiagnozowanych przypadków ma charakter importowany. W literaturze opisano przypadki TIBOLA (ang. Tick-borne lymphadenopathy) oraz afrykańskiej gorączki odkleszczowej. W Polsce osoby, u których wykryto obecność specyficznych przeciwciał anty-Rickettsia spp., stanowią nawet powyżej 50% badanych, w szczególności wśród grup zawodowo narażonych na zakażenie patogenami odkleszczowymi. Odsetek zakażonych Rickettsia spp. kleszczy w Polsce waha się od 0 do nawet ponad 60% badanych osobników, w zależności od gatunku.

Wnioski:
Riketsje stanowią istotny problem zdrowia publicznego, a także są zaliczane do biologicznych czynników szkodliwych zawodowo. Prace nad zidentyfikowaniem nowych potencjalnych wektorów tych patogenów oraz ich chorobotwórczości mają szczególne znaczenie dla szybkiej diagnostyki i skutecznej profilaktyki zachorowań na riketsjozy.


Introduction:
Rickettsia is a genus of obligatory intracellular and Gram-negative bacteria responsible for causing acute febrile diseases called rickettsioses. Species within the genus are divided into the spotted fever group, the typhus group, the transient group and the ancestral group. Most species are transmitted by various arthropod vectors.

Objective:
The aim of the study is to summarize current knowledge about the occurrence of the genus Rickettsia in Poland. The article focuses on comparing the results showing the occurrence of different Rickettsia species in ticks collected in Poland, and the results of sero-epidemiological studies.

Discussion:
In Poland, several cases of rickettsioses are reported annually, mainly from the group of spotted fevers. TIBOLA (Tick-borne lymphadenopathy) and African tick fever diseases have been reported in Poland. The seroprevalence of Rickettsia spp. among the Polish population amounts to 51% of individuals, in particular among the groups occupationally exposed to tick-borne pathogens. The infection rates with Rickettsia spp. range from zero to more than 60% of ticks collected in Poland.

Conclusions:
Rickettsiae are significant in the area of public health. Pathogens are also classified as agents of occupational biohazards. Further studies on identifying new potential vectors of these pathogens and their pathogenicity are of particular importance for rapid diagnosis and effective prevention of rickettsiosis.

 
REFERENCJE (41)
1.
Liu D. Rickettsia. W: Y-W Tang, M Sussman, L Dongyou, I Poxton I, Schwartzman J. Molecular Medical Microbiology, Academic Press; 2015, p. 2043–2056.
 
2.
Fang R, Blanton LS, Walker DH. Rickettsiae as emerging infectious agents. Clin Lab Med. 2017; 37(2): 383–400. doi: 10.1016/j.cll.2017.01.009.
 
3.
Fournier P-E, Raoult D. Rickettsia. W: WB Whitman, F Rainey, P Kämpfer, M Trujillo, J Chun, P De Vos, B Hedlund, S Dedysh. Bergey’s Manual of Systematics of Archaea and Bacteria. New Jersey: Wiley; 2020. doi: 10.1002/9781118960608.gbm00916.pub2.
 
4.
Akram SM, Jamil RT, Gossman WG. Rickettsia Akari (Rickettsialpox). Treasure Island: StatPearls Publishing; 2019. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/b....
 
5.
Akram SM, Prakash V. Rickettsia Prowazekii (Epidemic Typhus). Treasure Island: StatPearls Publishing; 2020. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/b....
 
6.
Bermúdez CSE, Troyo A. A review of the genus Rickettsia in Central America. Res Rep Trop Med. 2018; 9: 103–112. doi: 10.2147/RRTM.S160951.
 
7.
http://www.bacterio.net/ricket... (dostęp: 11.02.2020).
 
8.
Londoño AF, Acevedo-Gutiérrez LY, Marín D, Contreras V, Díaz FJ, Valbuena G et al. Human prevalence of the spotted fever group (SFG) rickettsiae in endemic zones of Northwestern Colombia. Ticks Tick Borne Dis. 2017; 8(4): 477–482. doi: 10.1016/j.ttbdis.2017.02.006.
 
9.
Thu MJ, Qiu Y, Matsuno K, et al. Diversity of spotted fever group rickettsiae and their association with host ticks in Japan. Sci Rep. 2019; 9(1): 1500. doi: 10.1038/s41598-018-37836-5.
 
10.
Pawelczyk O, Asman M, Solarz K. The molecular detection of Anaplasma phagocytophilum and Rickettsia spp. in cat and dog fleas collected from companion animals. Folia Parasitol (Praha). 2019; 66. pii: 2019.020. doi: 10.14411/fp.2019.020.
 
11.
Szubert-Kruszyńska A, Stańczak J, Cieniuch S, Podsiadły E, Postawa T, Michalik J. Bartonella and Rickettsia Infections in Haematophagous Spinturnix myoti Mites (Acari: Mesostigmata) and their Bat Host, Myotis myotis (Yangochiroptera: Vespertilionidae), from Poland. Microb Ecol. 2019; 77(3): 759–768. doi: 10.1007/s00248-018-1246-5.
 
12.
Wójcik-Fatla A, Cisak E, Zając V, Sroka J, Sawczyn A, Dutkiewicz J. Study on tick-borne rickettsiae in eastern Poland. I. Prevalence in Dermacentor reticulatus (Acari: Amblyommidae). Ann Agric Environ Med. 2013; 20(2): 276–279.
 
13.
Chmielewski T, Podsiadly E, Karbowiak G, Tylewska-Wierzbanowska S. Rickettsia spp. in Ticks, Poland. Emerg Infect Dis. 2009; 15(3): 486–488.
 
14.
Stanczak J. Detection of spotted fever group (SFG) rickettsiae in Dermacentor reticulatus (Acari: Ixodidae) in Poland. Int J Med Microbiol. 2006; 296 (Suppl 40): 144–8. doi: 10.1016/j.ijmm.2006.01.014.
 
15.
Stanczak J. The occurrence of spotted fever group (SFG) rickettsiae in Ixodes ricinus ticks (Acari: Ixodidae) in northern Poland. Ann NY Acad Sci. 2006; 1078: 512–514. doi: 10.1196/annals.1374.100.
 
16.
Kiewra D, Czułowska A. Prevalence of Rickettsia spp. in questing Ixodes ricinus (L. 1758) and Dermacentor reticulatus (Fabr. 1794) ticks in the Wroclaw agglomeration, south-west Poland. Preliminary study. Ann Parasitol. 2016; 62: 185.
 
17.
Dwużnik D, Mierzejewska EJ, Drabik P, Kloch A, Alsarraf M, Behnke JM, et al. The role of juvenile Dermacentor reticulatus ticks as vectors of microorganisms and the problem of ‘meal contamination’. Exp Appl Acarol. 2019; 78(2): 181–202. doi: 10.1007/s10493-019-00380-6.
 
18.
Kowalec M, Szewczyk T, Welc-Falęciak R, Siński E, Karbowiak G, Bajer A. Rickettsiales occurrence and co-occurrence in Ixodes ricinus ticks in natural and urban areas. Microb Ecol. 2019; 77(4): 890–904. doi: 10.1007/s00248-018-1269-y.
 
19.
Stańczak J, Biernat B, Racewicz M, Zalewska M, Matyjasek A. Prevalence of different Rickettsia spp. in Ixodes ricinus and Dermacentor reticula -tus ticks (Acari: Ixodidae) in north-eastern Poland. Ticks Tick Borne Dis. 2018; 9(2): 427–434. doi: 10.1016/j.ttbdis.2017.12.010.
 
20.
Zając V, Wójcik-Fatla A, Sawczyn A, Cisak E, Sroka J, Kloc A, et al. Prevalence of infections and co-infections with 6 pathogens in Dermacentor reticulatus ticks collected in eastern Poland. Ann Agric Environ Med. 2017; 24(1): 26–32. doi: 10.5604/12321966.1233893.
 
21.
Król N, Obiegala A, Pfeffer M, Lonc E, Kiewra D. Detection of selected pathogens in ticks collected from cats and dogs in the Wrocław Agglomeration, South-West Poland. Parasit Vectors. 2016; 9(1): 351. doi: 10.1186/s13071-016-1632-0.
 
22.
Skotarczak B, Wodecka B, Rymaszewska A, Adamska M. Molecular evidence for bacterial pathogens in Ixodes ricinus ticks infesting Shetland ponies. Exp Appl Acarol. 2016; 69(2): 179–189. doi: 10.1007/s10493-016-0027-4.
 
23.
Piksa K, Stańczak J, Biernat B, Górz A, Nowak-Chmura M, Siuda K. Detection of Borrelia burgdorferi sensu lato and spotted fever group rickettsiae in hard ticks (Acari, Ixodidae) parasitizing bats in Poland. Parasitol Res. 2016; 115(4): 1727–1731. doi: 10.1007/s00436-016-4936-2.
 
24.
Biernat B, Stańczak J, Michalik J, Sikora B, Wierzbicka A. Prevalence of infection with Rickettsia helvetica in Ixodes ricinus ticks feeding on non-rickettsiemic rodent hosts in sylvatic habitats of west-central Poland. Ticks Tick Borne Dis. 2016; 7(1): 135–141. doi: 10.1016/j.ttbdis.2015.10.001.
 
25.
Mierzejewska EJ, Pawełczyk A, Radkowski M, Welc-Falęciak R, Bajer A. Pathogens vectored by the tick, Dermacentor reticulatus, in endemic regions and zones of expansion in Poland. Parasit Vectors. 2015; 8: 490. doi: 10.1186/s13071-015-1099-4.
 
26.
Rymaszewska A, Adamska M. Molecular evidence of vector-borne pathogens coinfecting dogs from Poland. Acta Vet Hung. 2011; 59(2): 215–223. doi: 10.1556/AVet.2011.008.
 
27.
Gajda E, Hildebrand J, Sprong H, Buńkowska-Gawlik K, Perec-Matysiak A, Coipan EC. Spotted fever rickettsiae in wild-living rodents from south-western Poland. Parasit Vectors. 2017; 10(1): 413. doi: 10.1186/s13071-017-2356-5.
 
28.
Rymaszewska A. Investigation of the tick-borne pathogens Rickettsia helvetica and Anaplasma phagocytophilum in the blood of the domestic goat (Capra hircus). Pol J Vet Sci. 2018; 21(2): 415–417. doi: 10.24425/122607.
 
29.
Raoult D and Roux R. Rickettsioses as paradigms of new or emerging infectious diseases. Clin Mirobiol Rev. 1997; 10: 694–719.
 
30.
Beier-Sexton M, Driscoll TP, Azad AF, Gillespie JJ. The Family Rickettsiaceae. In: Goldman E, Green LH. Practical Handbook of Microbiology, CRC Press, 2015. p. 547–566.
 
31.
Chakraborty S, Sarma N. Scrub Typhus: An Emerging Threat. Indian J Dermatol. 2017; 62(5): 478–485. doi: 10.4103/ijd.IJD_388_17.
 
32.
Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Państwowy Zakład Higieny. (NIZP-PZH): Meldunki o zachorowaniach na choroby zakaźne, zakażeniach i zatruciach w Polsce. http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpa....
 
33.
Chmielewski T, Rudzka D, Fiecek B, Mączka I, Tylewska-Wierzbanowska S. Przypadek TIBOLA/DEBONEL (tick-borne lymphadenopathy/Dermacentor spp.-borne necrosis-erythema-lymphadenopathy) w Polsce. Przegl Epidemiol. 2011; 65: 583–586.
 
34.
Switaj K, Chmielewski T, Borkowski P, Tylewska-Wierzbanowska S, Olszynska-Krowicka M. Spotted fever rickettsiosis caused by Rickettsia raoultii – case report. Przegl Epidemiol. 2012; 66(2): 347–350.
 
35.
Tomasiewicz K. Rekomendacje postępowania w riketsjozach. Przegl Epidemiol. 2015; 69: 411–414.
 
36.
Zając V, Wójcik-Fatla A, Cisak E, Sroka J, Sawczyn A, Dutkiewicz J. Study on tick-borne rickettsiae in eastern Poland. II. Serological response of the occupationally exposed populations. Ann Agric Environ Med. 2013; 20(2): 280–282.
 
37.
Mączka I, Roguska U, Tylewska-Wierzbanowska S. Występowanie riketsjoz w Polsce w latach 2006–2012. Przegl Epidemiol. 2013; 67(4): 721–723.
 
38.
Borawski K, Dunaj J, Czupryna P, Pancewicz S, Świerzbińska R, Żebrowska A, et al. Prevalence of Spotted Fever Group Rickettsia in North-Eastern Poland. Infect Dis (Lond). 2019; 51(11–12): 810–814. doi: 10.1080/23744235.2019.1660800.
 
39.
Podsiadły E, Chmielewski T, Karbowiak G, Kędra E, Tylewska-Wierzbanowska S. The occurrence of spotted fever rickettsioses and other tick -borne infections in forest workers in Poland. Vector Borne Zoonotic Dis. 2011; 11(7): 985–989. doi: 10.1089/vbz.2010.0080.
 
40.
Pawełczyk A, Bednarska M, Kowalska JD, Uszyńska-Kałuża B, Radkowski M, Welc-Falęciak R. Seroprevalence of six pathogens transmitted by the Ixodes ricinus ticks in asymptomatic individuals with HIV infection and in blood donors. Sci Rep. 2019; 9(1): 2117. doi: 10.1038/s41598-019-38755-9.
 
41.
Snowden J, King KC. Rickettsial Infection. StatPearls Publishing, Treasure Island, 2019. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/b....
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054