PRACA ORYGINALNA
Wpływ stylu życia na masę ciała u nastolatków na podstawie badania ankietowego w wybranej grupie młodzieży wiejskiej i miejskiej
Monika Ścibor 1  
,  
 
 
Więcej
Ukryj
1
Zakład Zdrowia i Środowiska Instytut Zdrowia Publicznego Wydział Nauk o Zdrowiu Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Kierownik Zakładu Zdrowia i Środowiska IZP WNoZ UJ CM: Prof. dr hab. J. Hałuszka Dyrektor Instytutu Zdrowia Publicznego WNoZ UJ CM: Prof. dr hab. A. Pająk
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Monika Ścibor   

Instytut Zdrowia Publicznego Wydział Nauk o Zdrowiu UJ CM ul. Grzegórzecka 20 Kraków 31-531 tel. 12 424-13-94 fax 12 424-13-91
 
Med Srod. 2012;15(1):39–45
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Wstęp:
Nadwaga i otyłość pierwotna u dzieci i młodzieży stanowi istotny problem w obszarze zdrowia publicznego. Otyłe dzieci i nastolatki są szczególnie predysponowane do rozwoju otyłości w wieku dorosłym i w konsekwencji narażone na wystąpienie wielu związanych z nią schorzeń.

Cel:
Ocena częstości występowania nadwagi i otyłości pierwotnej w badanej grupie młodzieży wiejskiej i miejskiej oraz porównanie stylu życia: aktywność fizyczna, zachowania sedenteryjne, zachowania żywieniowe młodzieży z prawidłową masą ciała i młodzieży z nadmiarem masy ciała.

Materiał i metody:
Badanie przeprowadzono w próbie 136 uczniów gimnazjum. Za nadmiar masy ciała przyjęto wartości Body Mass Index równe i powyżej 85 centyla, odpowiednio dla płci i wieku. Narzędziem badawczymm był kwestionariusz ankiety.

Wyniki:
Nadmiar masy ciała stwierdzono u 15,9% nastolatków w wieku gimnazjalnym, z czego 4,5% stanowiły osoby otyłe. Nie stwierdzono istotnej statystycznie zależności pomiędzy miejscem zamieszkania, a występowaniem nadmiaru masy ciała. Osoby z nadmiarem masy ciała charakteryzowały się niższą aktywnością fizyczną oraz poświęcały istotnie więcej czasu na granie w gry na komputerze lub konsolach do gier. Wykazano, że osoby z nadwagą lub otyłością nie spożywają regularnie śniadań w dni weekendu, istotnie częściej spożywają słodycze i napoje słodkie oraz istotnie częściej podjadają niektóre przekąski wysokokaloryczne i o dużej zawartości soli.

Wnioski:
Nadmiar masy ciała jest problemem o narastającej skali rozpowszechnienia wśród populacji młodzieży gimnazjalnej i wymaga podjęcia skutecznych działań prewencyjnych mających na celu kształtowanie zdrowego stylu życia u dzieci i młodzieży.


Introduction:
Overweight and primary obesity in children and adolescents is a crucial problem in publicm health. Obese children and adolescents are especially susceptible to obesity in adulthood and consequently exposed to many obesity related diseases.

Objective:
Evaluation of overweight and primary obesity in urban and rural youth populations and comparison of life style concerning: physical activity, sedentary behaviors, dietary habits among overweight and obese adolescents and their peers with proper Body Mass Index value.

Material and Methods:
The study was performed in the group of 136 students from junior high school. The students with BMI value over 85th percentile of sex-specific growth charts were classified as overweight. Research tool was a questionnaire.

Results:
15,9% of adolescents were overweight, out of which 4,5% were obese. There was not a significant relation between Body Mass Index and the place of residence. Overweight and obese adolescents revealed lower physical activity and tendency to spend much more time playing computer games. Adolescents with overweight or obesity did not regularly have breakfast at weekends, more often had sweets and sweet drinks and also high energy and very salty snacks instead.

Conclusions:
Overweight and obesity is a serious problem among students from junior high school population which calls for taking immediate preventive measures to promote healthy lifestyle among children and adolescents.

 
REFERENCJE (18)
1.
Bryl W., Miczke A., Pupek-Musialik D.: Nadciśnienie tętnicze i otyłość – narastający problem wieku rozwojowego. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2005; tom 1, nr 1: s. 26–29.
 
2.
Januszewicz P., Sygit M.: Kluczowe problemy zdrowia publicznego: otyłość u dzieci i młodzieży. Zdrowie Publiczne 2005;115: 88–91.
 
3.
Obuchowicz A.: Epidemiologia nadwagi i otyłości – narastającego problemu zdrowotnego wśród populacji dzieci i młodzieży. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2005;tom 1, nr 3: 9–12.
 
4.
Baker J.L., Olsen L.W., SŅrensen T.I.: Childhood Body- Mass Index and the Risk of Coronary Heart Disease in Adulthood. N. Engl. J. Med., 2007;357: 2329–2337.
 
5.
Bryl W., Hoffmann K., Miczke A., Pupek-Musialik D.: Otyłość w młodym wieku-epidemiologia, konsekwencje zdrowotne, konieczność prewencji. Przewodnik Lekarza 2006; 9: 91–95.
 
6.
Gunnell D.J., Frankel S.J., Nanchahal K. I wsp.: Childhood obesity and adult cardiovascular mortality: a 57-y followup study based on the Boyd Orr cohort. American Journal of Clinical Nutrition 1998; 67: 1111–1118.
 
7.
Jeffreys M., Smith G.D., Martin R.M. I wsp.: Childhood body mass index and later cancer risk: a 50-year followup of the Boyd Orr study. International Journal of Cancer 2004; vol. 112 issue 2:348–351.
 
8.
Lawlor D.A., Martin R.M., Gunnell D. I wsp.: Association of Body Mass Index and Obesity Measured in Early Childhood With Risk of Coronary Heart Disease and Stroke in Middle Age. Circulation 2005;111: 1891–1896.
 
9.
Pac-Kożuchowska E., Kozłowska M., Chrząstek-Spruch H.: Dodatkowe czynniki ryzyka miażdżycy u dzieci i młodzieży z otyłością prostą. Zdrowie Publiczne 2003;113: 325– 328.
 
10.
Zachurzok-Buczyńska A., Małecka-Tandera E.: Zespól metaboliczny u dzieci i młodzieży. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2005; tom 1, nr 3:13– 20.
 
11.
Szadkowska A., Bodalski J.: Otyłość u dzieci i młodzieży. Przewodnik Lekarza 2003;9: 54–58.
 
12.
Oblacińska A., Jodkowska M.: Otyłość u polskich nastolatków epidemiologia, styl życia, samopoczucie. Raport z badań uczniów gimnazjów w Polsce. Warszawa 2007; Ezdorat.
 
13.
Jodkowska M., Tabak I., Oblacińska A.: Aktywność fizyczna i zachowania sedenteryjne gimnazjalistów z nadwagą i otyłością w Polsce w 2005 r. Problemy Higieny i Epidemiologii 2007;88(2): 149–156.
 
14.
Berkey C.S., Rockett H.R, Gillman M.W. i wsp.: One-Year Changes in Activity and in Inactivity Among 10- to 15- Year-Old Boys and Girls: Relationship to Change in Body Mass Index. Pediatrics 2003;111: 836–843.
 
15.
Epstein L.H., Roemmich J.N, Robinson J.L. i wsp.: A randomized trial of the effects of reducing television viewing and computer use on body mass index in young children. Archives of Pediatrics & Adolescents Medicine 2008;162:139–145.
 
16.
Hancox R.J., Milne B.J., Poulton R.: Association between child and adolescent television viewing and adult health: a longitudinal birth cohort study. Lancet 2004;364: 226– 227.
 
17.
Mazur A., Szymanik I., Matusik P., Małecka-Tendera E.: Rola reklam i mediów w powstawaniu otyłości u dzieci i młodzieży. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2006;tom 2, nr 1: 18-21.
 
18.
Szanecka M., Małecka-Tandera E.: Zmiana nawyków Żywieniowych a problem otyłości u dzieci. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii 2006; tom 2, nr 3: 102–107.
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054