PRACA POGLĄDOWA
Wpływ środowiskowego narażenia na rtęć na funkcjonowanie organizmu człowieka
Maciej Cyran 1  
 
 
Więcej
Ukryj
1
Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu Klinika Chorób Wewnętrznych, Zawodowych i Nadciśnienia Tętniczego Kierownik Kliniki: dr hab. G. Mazur, prof. nadzw.
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Maciej Cyran   

52-210 Wrocław, ul. Łubinowa 1d/15 tel. 601 649 612
 
Med Srod. 2013;16(3):55–58
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Rtęć jest metalem ciężkim o wysokiej toksyczności wchodzący w skład tzw. grupy metali śmierci. W środowisku występuje zarówno w postaci metalicznej jak i w połączeniu z innymi związkami. Spośród źródeł narażenia na rtęć, do najważniejszych źródeł środowiskowych zalicza się amalgamat wykorzystywany w stomatologii, natomiast najważniejszym źródłem narażenia zawodowego są pary rtęci powstałe przy produkcji chloru. Rtęć łatwo rozpuszcza się w tłuszczach, przez co z przenika przez błony biologiczne. Zarówno ostre jak i przewlekłe zatrucie rtęcią wywołuje charakterystyczne objawy kliniczne. Wykazano szereg zależności pomiędzy ekspozycją na ten metal a toksycznym działaniem na układ nerwowy, sercowo- naczyniowy, endokrynny oraz nerki. Skutkiem tego działania jest uszkodzenie struktury narządów oraz upośledzenie ich funkcji.

Mercury is classified as a heavy metal and thus is commonly referred to as a death metal due to its high toxicity. In the environment it occurs in metallic form or in combination with other compounds. Amidst the sources of exposure to mercury, the most important environmental sources are dental amalgam and mercury vapor from theproduction of chlorine which is the most important source of occupational exposure. Mercury is easily soluble in fats, so it penetrates through biological membranes. Both - acute and chronic mercury poisoning causes characteristic clinical symptoms. There are several connections between exposure to this metal and toxic effects on the nervous system, cardiovascular system, endocrine system and kidneys. Thus mercury damages the structure of many organs and impairs their function.
 
REFERENCJE (28)
1.
Lide D.R.: CRC Handbook of Chemistry and Physics (86th ed.), CRC Press 2005, 4125–4126.
 
2.
European Commission: Requirements for facilities and acceptance criteria for the disposal of metallic mercury [online], Final report, Bruksela 2010, [dostęp z dnia: 06-08-2013], Dostępny w Internecie: http://ec.europa.eu/environmen... mercury/pdf/bipro_study20100416.pdf.
 
3.
Sapota A., Skrzypińska-Gawrysiak M.: Pary rtęci i jej związki nieorganiczne, Podstawy i Metody oceny Środowiska Pracy, 2010, 3(65): 85–149.
 
4.
Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie przeglądu strategii Wspólnoty w zakresie rtęci,.
 
5.
Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, Bruksela 2011, [dostęp z dnia: 06-08-2013], Dostępny w Internecie: http://eurlex. europa.eu/LexUriServ/LexUriSer...: 0078:0081:PL:PDF.
 
6.
Risk & Policy Analysts Limited, Risks to Health and the Environment Related to the Use of Mercury Products, Final Report prepared for The European Commission, DG Enterprise, Norfolk 2002, [dostęp z dnia: 06-08-2013], Dostępny w Internecie: http://ec.europa.eu/enterprise... files/studies/rpa-mercury_en.pdf.
 
7.
Wilk A., Kalisińska E., Różański J. i wsp.: Kadm, ołów i rtęć w nerkach człowieka, Medycyna Środowiskowa, 2013, 16: 75-81.
 
8.
National Research Council: Toxicological effects of methylmercury, National Academy Press, Waszyngton 2000: 31-36.
 
9.
Seńczuk W.: Toksykologia współczesna, Wyd. Lekarskie PZWL, Warszawa 2006: 360-446.
 
10.
U.S. Department of Health and Human Services, Public Health Service Agency for Toxic Substances and Disease Registry: Toxicological profile for mercury, Atlanta 1999, [dostęp z dnia: 06-08-2013], Dostępny w Internecie: http://www.atsdr.cdc.gov/toxpr....
 
11.
von Burg R.: Inorganic mercury, Journal of Applied Toxicology, 1995, 15: 483-493.
 
12.
Azevedo B.F., Furieri L.B., Pecanha F.M. i wsp.: Toxic Effects of Mercury on the Cardiovascular and Central, J Biomed Biotechnol, 2012.
 
13.
Hoshino A.C.H., Ferreira H .P,Malm O. i wsp.: A systematic review of mercury ototoxicity, Cad. Saúde Pública, 2012, 28(7): 1239-1247.
 
14.
Kern J.K., Geier D.A., Audhya T. I wsp.: Evidence of parallels between mercury intoxication and the brain pathology in autism, Acta Neurobiol Exp 2012, 72: 113-153.
 
15.
Casa rett L.J., Doull J., Klaassen C.D. i wsp.: Casarett and Doull’s toxi cology: the basic science of poisons, Nowy Jork 2008: 931-979.
 
16.
Lauterbach M., Martins I.P., Castro-Caldas A. i wsp.: Neurological outcomes in children with and without amalgamrelated mercury exposure: seven years of longitudinal observations in a randomized trial, J Am Dent Assoc, 2008, 139: 138-145.
 
17.
Madsen K.M., Lauritsen M.B., Pedersen C.B. i wsp.: Thiomersal and the Occurrence of Autism: Negative Ecological Evidence from Danish Population-Based Data, Pediatrics, 2003;112: 604-6.
 
18.
Wright B., Pearce H., Allgar V., i wsp.: A Comparison of Urinary Mercury between Children with Autism Spectrum Disorders and Control Children.
 
19.
Doja A, Roberts W., Immunizations and autism: a review of the literature, Can J Neurol Sci, 2006, 33: 341-346.
 
20.
Skoczyńska A., Jędrejko M., Martynowicz H. i wsp.: Ryzyko sercowo– naczyniowe u narażonych na działanie par rtęci pracowników zakładów chemicznych, Medycyna Pracy, 2010; 61 (4): 381–391.
 
21.
Marchewka Z.: Mechanizm nefrotoksycznego działania wybranych metali ciężkich, Bromat. Chem. Toksykol., 2009, XLII (4): 1135 – 1143.
 
22.
Li S.J., Zhang S.H., Chen H.P. i wsp.: Mercury-Induced Membranous Nephropathy: Clinical and Pathological Features, Clin J Am Soc Nephrol, 2010, 5(3):439-44.
 
23.
Houston M.C.: Role of Mercury Toxicity in Hypertension, Cardiovascular Disease and Stroke, J Clin Hypertens, 2011, 13(8): 621-7.
 
24.
Toxic Effects of Mercury on the Cardiovascular and Central Nervous Systems.
 
25.
Vassallo D.V., Simões M.R., Furieri L.B. i wsp.: Toxic effects of mercury, lead and gadolinium on vascular reactivity, Brazilian Journal of Medical and Biological Research, 2011, 44: 939-946.
 
26.
Mozaffarian D., Shi P., Morris S. i wsp.: Mercury exposure and risk of cardiovascular disease in two U.S. cohorts, N Engl J Med, 2011; 364: 1116–1125.
 
27.
Hybenova M., Hrda P., Procházková J. i wsp.: The role of environmental factors in autoimmune thyroiditis, Neuro Endocrinol Lett., 2010, 31(3): 283-9.
 
28.
Gallagher C.M., Meliker J.R.: Mercury and thyroid autoantibodies in U.S. women, NHANES 2007-2008, Environ Int., 2012, 40: 39-43. Chen A., Kim S.S., Chung E. i wsp.: Thyroid hormones in relation to lead, mercury, and cadmium exposure in the National Health and Nutrition Examination Survey, 2007- 2008., Environ Health Perspect., 2013, 121(2): 181-6.
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054