PL EN
PRACA ORYGINALNA
 
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Wprowadzenie i cel:
Złamania twarzoczaszki mogą mieć różną etiologię. Nie bez znaczenia są również urazy, jakich doznają osoby zatrudnione w rolnictwie, zarówno te związane z typową pracą rolniczą, jak i te spowodowane przez zwierzęta. Celem pracy była analiza przyczyn i rodzajów złamań twarzoczaszki u pacjentów leczonych z powodu urazów doznanych w pracy związanej z hodowlą zwierząt.

Materiał i metody:
Badaniem objęto pacjentów Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, hospitalizowanych w okresie od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2019 roku. Przeprowadzono je wyłącznie na pacjentach z rozległymi urazami twarzoczaszki, które stanowią istotny problem kliniczny, wymagają leczenia chirurgicznego i wiążą się z największym ryzykiem powikłań.

Wyniki:
W okresie od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2019 roku w Katedrze i Klinice Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu hospitalizowano 17 osób z rozległymi urazami związanymi z hodowlą zwierząt. Pacjenci doznali złamań twarzoczaszki spowodowanych przez zwierzęta – dwóch z nich spadło z konia, pozostałych piętnastu kopnęło zwierzę kopytne. Siedmiu pacjentów doznało złamań w środkowej części twarzy: kości jarzmowej, szczęki i oczodołu. To były najczęstsze urazy. Sześciu pacjentów miało złamania w dolnej części twarzy (tylko złamania żuchwy). Dwóch pacjentów doznało urazów zarówno na środkowym, jak i dolnym poziomie twarzy.

Wnioski:
Urazy spowodowane przez duże zwierzęta są stosunkowo rzadkie. Większość pacjentów objętych naszym badaniem doznała urazów w wyniku kopnięcia przez konia, których efektem w większości było złamanie środkowego poziomu twarzy. Urazy twarzoczaszki mogą powodować poważne komplikacje ze względu na złożoność anatomiczną i funkcjonalną tej części ciała.


Introduction and objective:
Viscerocranial fractures may have different aetiology. Injuries in agriculture, both those related to typical farm work and those caused by animals, are also important. The aim of this study was to analyse the causes and types of craniofacial fractures in patients who were treated for injuries suffered at work related to animal husbandry.

Material and methods:
The study was conducted on patients of the Maxillofacial Surgery Department, Poznań University of Medical Sciences, Poland, who were hospitalised between 1 January 2014 and 31 December 2019. The study was conducted only on patients with extensive craniofacial injuries, which are a significant clinical problem, require surgical treatment, and involve the highest risk of complications.

Results:
Between 1 January 2014 and 31 December 2019 17 patients with extensive injuries related to animal husbandry were hospitalised at the Department and Clinic of Maxillofacial Surgery, Poznań University of Medical Sciences. The patients suffered animal-induced craniofacial fractures – two of them fell off a horse, the other fifteen were kicked by an ungulate animal. Seven patients suffered fractures in the middle level of the face: the zygomatic bone, the maxilla, and the orbital bones. These were the most common injuries. Six patients had fractures in the lower level of the face (mandibular fractures only). Two patients suffered injuries in both the middle and lower level of the face.

Conclusions:
Injuries induced by large animals are relatively rare. Most of the patients analysed in our study suffered their injuries as a result of being kicked by a horse, which mostly inflicted fractures of the middle level of the face. Craniofacial injuries may cause serious complications due to the anatomical and functional complexity of this part of the human body.

 
REFERENCJE (10)
1.
Felczykowska A, Lipińska B, Pragacz M, Sadowska H, Żeromska-Mielniczuk D. Wypadki przy pracy w 2018 r. Informacje statystyczne 2019. Główny Urząd Statystyczny. https://stat.gov.pl/obszary-te....
 
2.
Wypadki przy pracy i choroby zawodowe rolników oraz działania prewencyjne KRUS w 2019 roku. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego 2020. Opracowano w Biurze Prewencji na podstawie rocznych informacji i sprawozdań statystycznych Oddziałów Regionalnych KRUS. https://www.krus.gov.pl/zadani....
 
3.
Singleton C, Manchella S, Nastri A. Operative management of equine-related maxillofacial trauma presenting to a Melbourne level-one trauma centre over a six-year period. Br J Oral Maxillofac Surg. 2019 Dec; 57(10): 1126–1130. https://doi: 10.1016/j.bjoms.2019.10.301.
 
4.
Brown LH, Teixeira PG, Aydelotte JD, Coopwood TB, Trust MD, Ali S, Brown CVR. A national trauma data bank analysis of large animal-related injuries. Injury. 2021; 52(9): 2677–2681. https:// doi: 10.1016/j.injury.2021.03.020.
 
5.
Tremelling AM, Marley RA, Marley MB, Wooter CM, Docherty C, Salvator AE, et al. Similarities between large animal-related and motor vehicle crash-related injuries. Wilderness Environ Med. 2017; 28(3): 213–18. https://doi: 10.1016/j.wem.2017. 05.004.
 
6.
Islam S, Gupta B, Taylor CJ, Chow J, Hoffman GR. Equine-associated maxillofacial injuries: retrospective 5-year analysis. Br J Oral Maxillofac Surg. 2014; 52(2): 124–7. https://doi: 10.1016/j.bjoms.2013.09.019.
 
7.
Onișor-Gligor F, Țenț PA, Bran S, Juncar M. A Naso-Orbito-Ethmoid (NOE) Fracture Associated with Bilateral Anterior and Posterior Frontal Sinus Wall Fractures Caused by a Horse Kick-Case Report and Short Literature Review. Medicina (Kaunas). 2019; 9: 55(11): 731. https:// doi: 10.3390/medicina55110731.
 
8.
Popoff MR. Tetanus in animals. J Vet Diagn Invest. 2020; 32(2): 184–191. https://doi: 10.1177/1040638720906814.
 
9.
Hryniewicz W, Ozorowski T. Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki antybiotykowej zakażeń w szpitalu. Wydawnictwo sfinansowane ze środków będących w dyspozycji Ministra Zdrowia w ramach programu zdrowotnego pn.: „Narodowy Program Ochrony Antybiotyków na lata 2011–2015”. ISBN 978-83-938000-2-5.
 
10.
Żukowska A, Hryniewicz W. Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki antybiotykowej, zakażeń w szpitalu – 2020. Materiał przeznaczony dla komitetów terapeutycznych i zespołów ds. anty-biotyko terapii. Wydawnictwo sfinansowane ze środków będących w dyspozycji Ministra Zdrowia w ramach programu zdrowotnego pn.: „Narodowy Program Ochrony Antybiotyków na lata 2016–2020”. ISBN 978-83-949636-3-7.
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054