RESEARCH PAPER
The microbial contamination of primary school students’ hands
 
More details
Hide details
1
Pracownia Zagrożeń Zawodowych i Środowiskowych
2
Katedra Higieny Zwierząt i Środowiska, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie
3
Zakład Ergonomii, UP Lublin
4
Studenckie Koło Naukowe Ochrony Środowiska UP Lublin, Sekcja Higieny Kierownik Pracowni Zagrożeń Zawodowych i Środowiskowych: prof. dr hab. Leszek Tymczyna
CORRESPONDING AUTHOR
Bożena Nowakowicz-Dębek   

Katedra Higieny Zwierząt i Środowiska Pracownia Zagrożeń Zawodowych i Środowiskowych ul. Akademicka 13 20-950 Lublin tel. 81-445-69-98
 
Med Srod. 2016;19(4):34–39
 
KEYWORDS
ABSTRACT
Introduction:
Keeping proper hand hygiene is one of the basic methods to reduce the risk of spreading infections and opportunistic, pathogenic microorganisms showing increased resistance to commonly used antibiotics. Therefore, a study was conducted to determine the extent of bacterial contamination of hands.

Material and Methods:
The study on the cleanliness of hands was conducted among primary school students. Material consisted of children’s fingerprints taken on sterile culture media, both before and after hand washing. At the same time, a questionnaire survey was carried out, taking into account socio-demographic variables.

Results:
The study has shown different level of bacterial contamination on students’ hands. The hands of boys were twice as contaminated as the hands of girls.

Conclusions:
Most of the identified bacteria represented the natural microflora of the skin. Opportunistic bacteria were also found to be frequent. Hence, it seems advisable to take actions to raise public awareness of the dangers related to inadequate hygiene and to promote appropriate habits.

 
REFERENCES (20)
1.
Lau T., Tang G., Mak K.L., Leung G.: Moment-specific compliance with hand hygiene. Clin Teach. 2014; 11: 159–64. doi: 10.1111/tct.12088.
 
2.
Safety W.P.: Wytyczne WHO dotyczące higieny rąk w opiece zdrowotnej – podsumowanie. WHO Press, Genewa 2009: 1-68.
 
3.
Zomer T.P., Erasmus V., Vlaar N., Beeck E.F., Tjon-A-Tsien A., Richardus J.H., Voeten H.: A hand hygiene intervention to decrease infections among children attending day care centers: design of a cluster randomized controlled trial. BMC Infect Dis 2013; 13:259. doi: 10.1186/1471-2334-13- 259.
 
4.
Ejemot-Nwadiaro R.I., Ehiri J.E., Arikpo D., Meremikwu M.M., Critchley J.A.: Hand washing promotion for preventing diarrhoea. John Wiley & Sons, Ltd 2015: 9. doi: 10.1002/14651858.CD004265.pub3.
 
5.
Dzierżanowska-Fangrat K., Pawińska A., Semczuk K.: Higiena rąk i otoczenia Polaków. Przerwij łańcuch infekcji. Raport marki Dettol i Centrum Zdrowia Dziecka. Warszawa 2010.
 
6.
Samaranayake L.P., Jones B.M.: Podstawy mikrobiologii dla stomatologów. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2004.
 
7.
Muszyński Z.: Drobnoustroje skóry człowieka – wskazówki dla kosmetologów. Homines Hominibus 2010; 6: 55-64.
 
8.
Marcinkowski, J.T.: Higiena, profilaktyka i organizacja w zawodach medycznych. Wyd. Lekarskie PZWL, 2003: 115- 125.
 
9.
Günter K., Axel K.: Epidemiologic background of hand hygiene and evaluation of the most important agents for scrubs and rubs. Clin Microbiol Rev 2004; 17: 863-893. doi: 10.1128/CMR.17.4.863–893.2004.
 
10.
Mach T.: Biegunka podróżnych. Gastroenterol Klin 2011;3: 121-126.
 
11.
Scott B., Curtis V., Rabie T., Garbrah-Aidoo N.: Health in our hands, but not in our heads: understanding hygiene motivation in Ghana. Health Policy Plan. 2007; 22: 225- 233. doi: 10.1093/heapol/czm016.
 
12.
Dzwolak W.: Podstawy skutecznego mycia rąk. Przemysł spożywczy 2008; 2: 36-39.
 
13.
Huang C., Ma W., Stack S.: The hygienic efficacy of different hand-drying methods: a review of the evidence. Mayo Clin Proc. 2012; 87: 791-798. doi: 10.1016/j.mayocp.2012. 02.019.
 
14.
Ali M.M., Verrill L., Zhang Y.: Self – reported hand washing behaviors and foodborne illness: a propensity score matching approach. J Food Prot. 2014, 77: 352–358.
 
15.
Fierer N., Hamady M., Lauber C.L., Knight R.: The influence of sex, handedness, and washing on the diversity of hand surface bacteria. Proc Natl Acad Sci USA 2008; 105: 17994- 17999. doi: 10.1073/pnas.0807920105.
 
16.
Kowal M., Kowalska M., Wójtowicz-Chomicz K., Golik A., Święs Z., Borzęcki A.: Zachowania higieniczne wśród młodzieży szkół podstawowych. Probl. Hig. Epidemiol. 2008; 82: 279-281.
 
17.
Graniczna I.: Prawidłowa higiena rąk. Utrzymanie czystości 2011; 1: 6-7.
 
18.
Różkiewicz D.: Ręce personelu jako potencjalne źródło zakażeń szpitalnych, Zakażenia 2011; 5: 6-12.
 
19.
Bunger R., Pathania D., Bunger E., Arora A.: Hand hygiene: an overview of present scenario. Int J Dent Health Sci 2014; 1: 63-67.
 
20.
Nowakowicz-Dębek B., Wlazło Ł., Kasela M., Ossowski M.: Epidemiologia wielolekoopornych szczepów Staphylococcus aureus. Probl Hig Epidemiol 2016, 97: 106-112.
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054