PRACA POGLĄDOWA
Salmonelozy jako wciąż aktualne zagrożenie środowiskowe dla ludzi i zwierząt
 
Więcej
Ukryj
1
Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodżki Zakład Higieny i Parazytologii Środowiska
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Teresa Kłapeć
Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki Zakład Higieny i Parazytologii Środowiska 20-090 Lublin, ul. Jaczewskiego 2 tel. 81 718 44 00, fax 81 747 86 46
 
Med Srod. 2011;14(1):79–84
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Salmonelozy odzwierzęce są to zachorowania wywołane przez pałeczki Salmonella, z wyłączeniem Salmonella Typhi oraz Salmonella Para Typhi ABC. W artykule przedstawiono sytuację epidemiologiczną i epizootiologiczną salmoneloz w Polsce i w Europie. Rezerwuarem pałeczek Salmonella są zwierzęta domowe i dzikie, ptactwo domowe i dzikie, gryzonie, nawóz, gleba oraz ludzie chorzy lub nosiciele. Głównym, pierwotnym rezerwuarem odzwierzęcych pałeczek Salmonella w Polsce i na świecie jest drób. Dominującym ostatnio serotypem epidemicznym jest Salmonella Enteritidis. W Polsce na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia notuje się spadek liczby zachorowań na salmonelozy. Mimo to sytuacja epidemiologiczna salmoneloz nie jest zadawalająca i wymaga dalszego monitorowania.

Salmonellosis are zoonotic illnesses caused by Salmonella, with the exception of Salmonella Typhi and Salmonella Paratyphi ABC. The article presents epidemiological and epizootiological situation of salmonellosis in Poland and Europe. Salmonella reservoirs are domestic and wild animals, domestic and wild birds, rodents, fertilizer, soil, the sick or carriers. The predominant and original reservoir of zoonotic Salmonella is poultry in Poland and the world. Prevailing last epidemic serotype is Salmonella Enteritidis. In Poland over the past decade the number of cases of salmonellosis has dropped down. Epidemiological standing of salmonellosis is unsatisfactory and requires further monitoring.
 
REFERENCJE (30)
1.
Gonera E.: W: Magdzik W., Naruszewicz-Lesiuk D., Zieliński A. (red.): Choroby zakaźne i pasożytnicze – epidemiologia i profilaktyka. Wydanie VI Wydawnictwo Alfa Medica Press 2007; 273-278.
 
2.
Osek J., Wieczorek K.: Choroby odzwierzęce i ich czynniki etiologiczne w Raporcie Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności za 2008 r. życie Wet 2010; 85(4): 315-324.
 
3.
Gliński Z., Kostro K.: Zwierz´ta nieudomowione źródłem chorób odzwierzęcych-zoonotyczne bakterie. życie Wet 2009; 84(9): 718-722.
 
4.
Sławoń J., Saba L., Bis-Wencel H., Wencel C.: Pałeczki Salmonella w środowisku ferm mięsożernych zwierząt futerkowych. Medycyna Wet 1994; 50(11): 545-548.
 
5.
Anonim. Koty siewcami salmoneli. Medycyna Wet 1997; 53(1): 60.
 
6.
Bertrand S., Rimhanen-Finne R., Weill F. X., Rabach W., Thornton L., Perevescikovs J., van Pelt W., Heck M.: Salmonella infections associated with reptiles: the current situation in Europe. Eurosurveillance 2008; 13: 264-269.
 
7.
P´conek J.: Charakterystyka pałeczek Salmonella występujących u żółwi w Polsce i wytwarzanej przez nie enterotoksyny. I. Charakterystyka szczepów Salmonella wyizolowanych od żółwi. Przegl Epidemiol 1984; 38: 273-280.
 
8.
Pęconek J., Szczawiński J., Szczawińska M.: żółwie a salmonelozy u ludzi.. życie Wet 2009; 84(9): 733-734.
 
9.
Handeland K., Nesce L. L., Lillchaug A., Vikoren T., DjonneB., Bergsjo B.: Natura and experimental Salmonella Typhimurium infections in foxes (Vulpes vulpes). Vet Microbiol 2008; 132: 129-134.
 
10.
Błaszczak B., Binek M.: Nosicielstwo w stadzie oraz obecność Salmonella Enteritidis w jajach i zarodkach kurzych. Medycyna Wet 1999; 55(1): 39-41.
 
11.
Humphrey T. J.: Salmonella enteritidis w jajach kurzych. Medycyna Wet 1995; 51(9): 505-507.
 
12.
Radkowski M.: Przeżywalność paleczek Salmonella w jajach. Medycyna Wet 1995; 51(9): 507-509.
 
13.
Szkucik K.: Wyst´powanie pałeczek Salmonella w toku produkcji kieΠbas oraz ocena metodyki ich izolacji. Medycyna Wet 1993; 49(2): 86-88.
 
14.
Kłapeć T.: Salmonella bacteria as an indicator of sanitary evaluation of sewage sludge used for fertilizer production. Pol J Environ Stud. 2004; Vol. 13: 126-128.
 
15.
Strauch D.: Przeżywalność drobnoustrojów chorobotwórczych i pasożytów w wydalinach, nawozie i szlamie ściekowym. Cz. I. Medycyna Wet 1993; 49(2): 59-65.
 
16.
Kluczek J.: Gnojowica groêna dla Êrodowiska. Aura 1987; 2:11-14.
 
17.
Strzałkowski L., Kopczewski A.: Przeżywalność w ziemi i w wodzie pałeczek rodzaju Salmonella izolowanych od lisów. Medycyna Wet 1991; 47(9): 397-399.
 
18.
Stroczyńska-Sikorska M., Prażmo Z., Kłapeć T.: Przeżywalność Salmonella sp. i E. coli w różnych rodzajach gleb, a względy sanitarno-epidemiologiczne. Materiały Konferencji Naukowej z Geografii Medycznej „Zdrowie a środowisko”, UMCS, Lublin 14-15. 09. 1993, 224-231.
 
19.
Hoszowski A., Wasyl D.: Taksonomia i nomenklatura rodzaju Salmonella. Medycyna Wet 2000; 56(2): 75-78.
 
20.
Hoszowski A., Wasyl D., Głośnicka R., Truszczyński M.: Typy bakteriofagowe szczepów Salmonella enteritidis pochodzenia zwierzęcego. Medycyna Wet 1998; 54(10): 676-678.
 
21.
Stypułkowska-Misiurewicz H.: Aktualne problemy epidemiologiczne shigelloz i salmonelloz. Mikrobiol Med 1996; 2(7): 37-43.
 
22.
Rzedzicki J., Pawelec M.: Ptaki jako potencjalne żródło zakażenia ludzi salmonelami. Medycyna Wet 1998; 54(1): 19-21.
 
23.
Piasecki T.: Ocena stanu zdrowotnego gołębi miejskich w aspekcie zagrożenia zdrowia ludzi. Medycyna Wet 2006; 62(5): 531-535.
 
24.
Rzedzicki J., Kołodziejczyk A., Tokarzewski S., Boś M.: Niektóre aspekty epidemiologiczne salmonelozy ptaków. Medycyna Wet 2000; 56(2): 79-84.
 
25.
Rzedzicki J., Pilaszek J., Tokarzewski S., Szulowski K., Iwaniak W.: Przeciwciała dla Salmonella Enteritidis w surowicy, żółtku i tkance mięśniowej ptaków wykrywane metodą ELISA. Medycyna Wet 2000; 56(4): 235-239.
 
26.
Kłapeć T., Stroczyńska-Sikorska M.: Ocena biologicznego skażenia gleb i warzyw spod upraw pod osłonami foliowymi w gospodarstwach na terenie woj. lubelskiego. Medycyna środowiskowa 2005; 8(2): 147-154.
 
27.
Dzierżanowska D., Borowski J.: Zastosowanie zestawu API do identyfikacji pałeczek Gram-ujemnych z rodziny Enterobacteriaceae. Pol Tyg Lek 1975; XXX,18: 745-747.
 
28.
Filczak K.: Ocena przydatności odczynu lateksowego do szybkiego wykrywania antygenów pałeczek Salmonella w próbkach materiału klinicznego w trakcie rutynowych badań. diagnostycznych. Problemy Lek 1992; XXX, 3-4: 189-194
 
29.
Salwa A., Przewoski W., Strzałkowski L., Burkiewicz A.:Identyfikacja drobnoustrojów z rodzaju Salmonella w oparciu o technik´ PCR. Medycyna Wet 2001; 57(5): 349-352
 
30.
Szych J., Jagielski M., CieÊlik A.: Porównawcza ocena zestawów lateksowych Wellcolex Salmonella i Lateks Salmonella slużących do wykrywania i identyfikacji somatycznych antygenów pałeczek z rodzaju Salmonella. Med Dosw Mikrob 1994; 46: 259-276
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054