PRACA POGLĄDOWA
Obecność farmaceutyków i środków kosmetycznych w środowisku wodnym jako nowy problem zdrowia środowiskowego
 
Więcej
Ukryj
1
Studium Doktoranckie Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
2
Studium Doktoranckie Wydziału Zdrowia Publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach
3
Samodzielna Katedra Biotechnologii i Biologii Molekularnej, Uniwersytet Opolski
AUTOR DO KORESPONDENCJI
Aneta Koszowska   

ul. Wolności 6 44-190 Knurów tel. 604 363 384
 
Med Środow. 2015;18(1):62–69
SŁOWA KLUCZOWE
STRESZCZENIE ARTYKUŁU
Farmaceutyki oraz środki ochrony osobistej tzw. Pharmaceuticals and Personal Care Products (PPCPs), to różnorodne substancje chemiczne o biologicznej aktywności. Zalicza się do nich substancje wchodzące w skład leków, suplementów oraz produktów kosmetycznych. W ostatnim czasie obserwuje się wzrost zainteresowania tymi związkami, a ich obecność dzięki nowym i czułym metodom analitycznym jest wykrywana w środowisku naturalnym na całym świecie. Ze względu na złożoną budowę chemiczną związki te nie są w pełni usuwane w procesie oczyszczania ścieków i w postaci niezmienionej lub pośrednich metabolitów mogą wpływać na zanieczyszczenie wód powierzchniowych i głębinowych. Ponadto szacuje się, że mogą one ulegać kumulacji w organizmach żywych. Problem PPCPs staje się poważnym wyzwaniem dla wielu dyscyplin naukowych. Celem pracy jest przedstawienie problemu występowania PPCPs w wodach jako współczesnego zagrożenia dla zdrowia środowiskowego. W pracy zostały przedstawione wybrane grupy PPCPs, przedstawiono również wyniki badań dotyczących ich obecności w środowisku wodnym oraz informacje na temat nowoczesnych sposobów ich usuwania ze środowiska wodnego.

Pharmaceuticals and Personal Care Products PPCPs are different chemical substances biologically active. They are part of drugs, supplements and cosmetics. An increasing interest in the field of PPCPs is observed recently. High sensitivity analysis methods allowed to detect PPCPs in natural environment in the world. Because of their complex chemical structure these compounds are not completely removed and discharged into the sewage for treatment and as such unchanged or intermediate metabolites may cause pollution of surface and deep water. It is estimated that they may accumulate in living organisms. PPCPs problem becomes a serious challenge for many scientific disciplines. The aim of the study is to present the problem of the occurrence of PPCPs in water environment as a new environmental health hazard. This study presents selected groups of PPCPs as the examples of research in the field of PPCPS and their presence in the environment. Moreover new prospects of removing these substances from water are shown.
 
REFERENCJE (30)
1.
Musolff A., Leschik S., Schafmeister M.T. et al.: Evaluation of xenobiotic impact on urban receiving waters by means of statistical methods. Water Sci Technol 2010; 62 (3): 684-692.
 
2.
Czech B.: Usuwanie farmaceutyków z wód i ścieków z wykorzystaniem metod adsorpcyjnych i fotokatalitycznych (w:) Nauka dla gospodarki. Absorbenty i katalizatory. Wybrane technologie a środowisko. Rzeszów 2012.
 
3.
Kim J.W., Jang H.S., Kim J.G. et al.: Occurrence of Pharmaceutical and Personal Care Products (PPCPs) in surface water from Mankyung River. J Health Sci 2009; 55 (2): 249-258.
 
4.
Boxall A.B.A., Rudd M.A.R., Brooks B.W. et. al.: Pharmaceuticals and Personal Care Products in the environment: What are the big questions? Environ Health Persp 2012; 120 (9): 1221-1229.
 
5.
Szymonik A., Lach J.: Obecność farmaceutyków w wodach powierzchniowych i przeznaczonych do spożycia. Proceedings of ECOpole 2013; 7(2): 735-743.
 
6.
Blair B.D., Crago J.P., Hedman C.J. et al: Pharmaceuticals and personal care products found in the Great Lakes above concentrations of environmental concern. Chemosphere 2013; 93: 2116-2123.
 
7.
Kot-Wasik A., Dębska J., Namieśnik J:. Rozdział 34. Przemiany, stężenia i oznaczanie pozostałości środków farmaceutycznych w środowisku (w:) Nowe horyzonty i wyzwania w analityce i monitoringu środowiskowym. Gdańsk 2013.
 
8.
Sosnowska K., Styszko Grochowiak K. Gołaś J.: Leki w środowisku – źródła, przemiany, zagrożenia. IV Krakowska Konferencja Młodych Uczonych 2009: 395-404.
 
9.
Próba M.: Wybrane antropogeniczne czynniki zanieczyszczenia wód powierzchniowych. Analiza zjawiska. Inż Ochr Środow 2013; 16 (1): 113-124.
 
10.
Caban M., Michalak A., Kumirska J.: Metody rozdzielania i oznaczania pozostałości blokerów i antagonistów w próbkach ściekowych. Camera Separatoria 2012; 4 (1): 61-79.
 
11.
Guedes-Alonso R., Afonso-Oliwares C., Montesdeoca-Esponda S. et al.: An assessment of the concentrations of pharmaceutical compounds in wastewater treatment plants on the island of Gran Canaria (Spain). Springerplus 2013; 2 (1): 24.
 
12.
Adamek E., Jakubczyk J., Baran W. i wsp.: Fotodegradacna wybranych leków przeciwzapalnych w środowisku wodnym. Proceedings of ECOpole 2011: 5 (1): 147-153.
 
13.
Szymonik A., Lach J.: Zagrożenie środowiska wodnego obecnością środków farmaceutycznych. Inż Ochr Środ 2012; 15 (5): 249-263.
 
14.
Guzik U., Hupert-Kocurek K., Mazur A. i wsp.: Biotransformacja wybranych niesteroidowych leków przeciwzapalnych w środowisku. Bromat Chem Toksykol. 2013; XLVI: 105-112.
 
15.
CBOS Centrum Badań Opinii Społecznej: Komunikat z badań. BS/143/2010. Stosowanie leków dostępnych bez recepty.
 
16.
Kolpin, D.W., Furlong E.T., Meyer M.T. et al.: Pharmaceuticals, hormones, and other organic wastewater contaminants in U.S. streams, 1999-2000: a national reconnaissance. Environ Sci Technol 2002; 36 (6): 1202-1211.
 
17.
Dudziak M., Luks-Betlej K.: Ocena obecności estrogenów steroidowych hormonów płciowych w wybranych wodach rzecznych w Polsce. Ochrona Środowiska 2004; 1: 21-24.
 
18.
Wu J., Yue J., Hu R.: Use of Caffeine and human pharmaceutical compounds to identify sewage contamination. Int J Environ Eng 2010; 2 (2): 98-102.
 
19.
Siegener R., Chen R. F.: Caffeine in Boston Harbor seawater. Mar Pollut Bull 2002; 44 (5): 383-387.
 
20.
Daneshvar A., Aboulfadl K., Viglino L. et al.: Evaluating pharmaceuticals and caffeine as indicators of fecal contamination in drinking water sources of the Greater Montreal region. Chemosphere 2012; 88 (1): 131-139.
 
21.
Jagoda A., Żukowski W., Dąbrowska B.: Kofeina w rzekach Krakowa. Czasopismo Techniczne Politechniki Krakowskiej 2011; 6: 99-108.
 
22.
Próba M.: Sezonowe wahania zawartości substancji promieniochronnych, farmaceutyków i środków odurzających w ściekach komunalnych i środowisku wodnym. J Ecol Health 2013; 17 (3): 115-120.
 
23.
Gackowska A., Gaca J., Załoga J. i wsp.: Determination of selected UV filtres in water samples. Chemik 2012; 6: 618-620.
 
24.
Li W., Ma Y., Guo C. et al.: Occurrence and behavior of four of the most used sunscreen UV filters in a wastewater reclamation plant. Water Res 2007: 41(15): 3506-3512.
 
25.
Oleszczuk P.: Zanieczyszczenia organiczne w glebach użyźnianych osadami ściekowymi. Część I. Przegląd badań. Ecol Chem Eng 2007; 14: 65-76.
 
26.
Roccaro P., Sgroi M., Vagliasindi F.G.A.: Removal of xenobiotic compounds from wastewater for environment protection: Treatment processes and costs. Chem Eng Trans 2013;32: 505-510.
 
27.
European Commision: Report from the Commission to the European parlament and the Council on the outcome of the review of Annex X to Directive 2000/60/EC of the European Parliament and of the Council on priority substances in the field of water policy, Brussels 2012.
 
28.
Felis E., Miksch K., Surmacz-Górska J. i wsp.: Presence of pharmaceutics in wastewater from waste water treatment plant „Zabrze-Śródmieście” in Poland. Arch Environ Prot 2005; 31(3): 49-58.
 
29.
Kotowska U., Jasińska M.: Analiza jakościowa śladowych zanieczyszczeń organicznych w ściekach komunalnych z miast północno- wschodniej Polski. Inż Ochr Środ 2011; 14 (3):223-232.
 
30.
Domaradzka D., Guzik U., Wojcieszyńska D.: Biotransformacja naproksenu przez szczep Pseudomonas Stutzeri. (w:) Interdyscyplinarne Zagadnienia w Inżynierii i Ochronie Środowiska. Wrocław: Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej. Wrocław 2014.
 
eISSN:2084-6312
ISSN:1505-7054